10.12.2020

Tövhid kəlməsinin izahı haqqında kitabça

 

Kitabı PDF formasında yükləmək üçün bura daxil olun: yüklə

 Tövhid kəlməsinin təfsiri.


بسم الله الرحمن الرحيم


Rəhimli və Mərhəmətli Allahın adı ilə


قال شيخ الاسلام محمد بن عبد الوهاب رحمه الله تعالى

İslamın Şeyxi Muhəmməd ibn Abdul Vahab belə dedi 



اعلم رحمك الله أنّ هذه الكلمة هي الفارقة بين الكفر والإسلام، وهي كلمة التقوى، وهي العروة الوثقى، وهي التي جعلها إبراهيم عليه السلام كلمة باقية في عقبه لعلهم يرجعون.

وليس المراد قولها باللسان مع الجهل بمعناها، فإنّ المنافقين يقولونها وهم تحت الكفار في الدّرك الأسفل من النار، مع كونهم يُصلون ويتصدقون، ولكن المراد قولها مع معرفتها بالقلب ومحبتها ومحبة أهلها وبغض ما خالفها ومعاداته، كما قال النبي صلى الله عليه وآله وسلم: « من قال لا إله إلاّ الله مخلصا » ، وفي رواية « خالصا من قلبه » ، وفي رواية « صادقا من قلبه » وفي حديث آخر: « من قال لا إله إلاّ الله وكفر بما يُعبد من دون الله » ، إلى غير ذلك من الأحاديث الدالة على جهالة أكثر الناس بهذه الشهادة، فاعلم أن هذه الكلمة نفي وإثبات نفي الإلهية عمّا سوى الله تعالى من المخلوقات، حتى محمد صلى الله عليه وآله وسلم، وجبرائيل فضلا عن غيرهم من الأولياء والصالحين.


Bil ki, Allah sənə rəhm etsin, həqiqətən bu kəlmə islamla küfrün arasında fərq qoyan bir kəlmədir, təqva kəlməsidir, qırılmayan möhkəm bir ipdir. O kəlmə ki, İbrahimi -ona Allahın salamı olsun- özündən sonra dillərə salan bir kəlmə etmişdir ki, ola bilsin onlar qayıtsınlar. Onun mənasını bilməyərək sadəcə dildə tələffüz etmək kifayət etmir, çünki münafiqlərdə onu tələffüz edərdilər lakin onlar cəhənnəmdə kafirlərdən də aşağı təbəqədə ola-

caqlar. Baxmayaraq ki, onlar namaz qılıb, sədəqə verirdilər. Lakin əsas olan odur ki, o kəlməni qəlblə tanıyaraq, bilərək demək, onu sevərək, onun əhlinə məhəbbət bəsləyərək deməkdir. Ona müxalif olana qəzəblənib, düşmənçilik etməkdir. Allah Rəsulu - Allahın ona və ailəsinə salavatı və salamı olsun- buyurmuşdur:

Kim “Lə iləhə illəllah” kəlməsini ixlasla deyərsə, başqa rəvayətdə isə: xalis qəlblə deyərsə, başqa rəvayətdə isə: öz qəlbindən sadiq olaraq deyərsə, başqa hədisdə isə: kim iləhə illəllah kəliməsini deyib Allahdan başqa olan ilahları inkar edərsə və digər buna bənzər hədislər dəlalət edir ki, insanların çoxu şəhadət kəlməsinin mənasından xəbərsizdirlər, cahildirlər. Bil ki, bu kəlmə inkar isbatdan ibarətdir. Belə ki, Allahdan başqa, məxluqlardan olan ilahları inkar edir. Hətta Muhamməd peyğəmbərin -Allahın ona ailəsinə salavatı salamı olsun- Cəbrayıl mələyin ilah olmasını inkar edir. Deməli onlardanda aşağı olan övliya salehlərində ilahlar olmalarını inkar edir.


إذا فهمت ذلك فتأمل هذه الألوهية التي أثبتها الله لنفسه، ونفاها عن محمد وجبرائيل وغيرهما، أن يكون لهم مثقال حبة من خردل، فاعلم أنّ هذه الألوهية هي التي تسميها العامة في زماننا السر والولاية، والإله معناه الولي الذي فيه السرّ، وهو الذي يسمونه الفقير والشيخ، وتسميه العامة السيد وأشباه هذا، وذلك أنهم يظنون أنّ الله جعل لخواص الخلق منزلة، يرضى أنّ الإنسان يلتجئ إليهم ويرجوهم ويستغيث بهم ويجعلهم واسطة بينه وبين الله، فالذي يزعم أهل الشرك في زماننا أنهم وسائطهم وهم الذين يسميهم الأولون (الآلهة)، والواسطة هو الإله، فقول الرجل لا إله إلاّ الله، إبطال الوسائط.


Əgər sən bunu başa düşdünsə, bu ilahlıq barəsində fikirləş. Allah onu yalnız özü üçün isbat etmişdir Muhəmmədin, Cəbrayılın onlardan qeyrilərinin xırda xardal tumu dər olsa belə ilahlıqdan payları olmasını inkar etmişdir.


Bil ki, həqiqətən bu ilahlığı bugün ki zamanmızda ümumi insanlar sirr sahibiövliyalıq adlandırırlar. Onların ba-

şa düşdüyü ilahlıq sirr sahibi olan övliyadır. Həmin şəx-

si eləcədə fağır vəya şeyxdə adlandırırlar (qeyd - bunlar sufi təriqətlərində olurlar). Camaat arasında onlara seyid və buna bənzər ləqəblər deyilir. Bu ona görədir ki, onlar elə zənn edirlər, həqiqətən Uca Allah məxluqatından susi olanlar üçün bir mənzil təyin etmişdir ki, insanlar min xüsusi şəxslərə sığınabilər, onlara ümüd edə bilər, onlardan kömək istəyə və onları özü ilə Allah arasında vasitələr  tuta bilər. Şirk əhli bizim zamanımızda onları vasitəçilər adlandırırlar. İslamdan əvvəlkilər isə onları ilahlar adlandırardı. Vasitə tutmaq özü elə ilah götürməkdir. İn-

sanın “Lə iləhə illəllah” deməsi o vasitəçiləri heç etmək deməkdir.



فإذا أردت أن تعرف هذا معرفة تامة، فذلك بأمرين:

الأول: أن تعرف أنّ الكفار الذين قاتلهم رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم، وقتلهم ونهب أموالهم، واستحلّ نساءهم، كانوا مقرين لله سبحانه، بتوحيد الربوبية، وهو أنه لا يخلق، ولا يرزق، ولا يحيي، ولا يميت، ولا يدبّر الأمور إلاّ الله وحده، كما قال الله تعالى: { قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ أَمَّنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَمَنْ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللَّهُ } .

وهذه مسألة عظيمة مهمة، وهي أن تعرف أنّ الكفار شاهدون بهذا كله ومقرّون به ومع ذلك لم يدخلهم ذلك في الإسلام ولم يحرم دماءهم ولا أموالهم، وكانوا أيضا يتصدّقون ويحجون ويعتمرون ويتعبّدون ويتركون أشياء من المحرمات خوفا من الله عزّ وجل، ولكن الأمر الثاني هو الذي كفّرهم وأحلّ دماءهم وأموالهم، وهو أنهم لم يشهدوا لله بتوحيد الألوهية، وهو أنه لا يُدعى ولا يُرجى إلاّ الله وحده لا شريك له ولا يُستغاث بغيره ولا يُذبح لغيره ولا يُنذر لغيره، لا لملَك مقرّب ولا نبي مرسل، فمن استغاث بغيره فقد كفر، ومن ذبح لغيره فقد كفر، ومن نذر لغيره فقد كفر وأشباه ذلك.


Əgər bunu tam şəkildə öyrənmək istəsən, bu vaxt sənə iki şeyi bilmək lazım gəlir:

Birincisi: Sən bilməlisən ki, hətta  Allah Rəsulunun -ona ailəsinə ِAllahın salavatı salamı olsun- döyüşdüyü, öldürdüyü mallarına, qadınlarına sahib olduğu kafirlər belə Allahın Rəblik tövhidini qəbul edib, iqrar edirdilər. Onlar deyirdilər ki, xəlq edən, ruzi verən, öldürən, dirildən və bütün kainatı idarə edən Allahdır. Uca Allah Özü bu barədə buyurur: “De: “Sizə göydən yerdən ruzi verən, eşitmə və görmənin sahibi olan, ölüdən diri və diridən isə ölü çıxardan bütün işləri idarə edən kimdir?”. Deyəcəklər ki, Allahdır. Deki: “Bəs onda qorxmursunuz?!” (Yunus surəsi 31).

Bu, mühüm əzəmətli bir məsələdir. Sən onuda bilməli-

sən ki, kafirlər bunların hər birinə şahidlik edib, onu iq-

rar edərdilər, lakin bununla belə onlar nə islama daxil olmuş sayıldılar, nədə onların qanları və malları haram olmadı. Həmçinin onlar sədəqə verib, həcc, ümrə ibadət edər, haramlardan olan bəzi şeyləri Uca Allahdan qorxaraq, tərk edərdilər.


İkincisi: Onların kafir olmasına, mallarının və qanlarının halal olmasına səbəb o idi ki, onlar Allahın ibadət tövhidinə şahidlik etmədilər. İbadət tövhidi - yəni duanın, ümüdün şəriksiz olan tək  Allaha məxsus olması deməkdir. Allahdan qeyrisindən kömək tələb olunmaz qeyrisinə qurban kəsilməz, istər yaxın mələk olsun və ya göndərilmiş peygəmbər olsun. Kim əgər Ondan başqasından kömək diləyərsə, qurban kəsərsə, nəzr deyərsə və bunlara oxşar ibadətləri edərsə, artıq kafir olar.



وتمام هذا، أن تعرف أنّ المشركين الذين قاتلهم رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم كانوا يدعون الصالحين مثل الملائكة وعيسى وعُزير وغيرهم من الأولياء، فكفروا بهذا مع إقرارهم بأنّ الله هو الخالق الرازق المدبّر، وإذا عرفت هذا عرفت معنى لا إله إلاّ الله، وعرفت أن من نخا نبيا أو ملكا أو ندبه أو استغاث به فقد خرج من الإسلام، وهذا هو الكفر الذي قاتلهم عليه رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم.

فإن قال قائل من المشركين نحن نعرف أنّ الله هو الخالق الرازق المدبّر، يمكّن هؤلاء الصالحين أن يكونوا مقرّبين ونحن ندعوهم وننذر لهم وندخل عليهم ونستغيث بهم ونريد بذلك الوجاهة والشفاعة، وإلاّ نحن نفهم أنّ الله هو الخالق المدبّر.

فقل: كلامك هذا مذهب أبي جهل وأمثاله فإنّهم يدعون عيسى وعزيرا والملائكة والأولياء يريدون ذلك، كما قال تعالى: { والذين اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِيَاءَ مَا نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونَا إِلَى اللَّهِ زُلْفَى } .

وقال تعالى: { وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هَؤُلَاءِ شُفَعَاؤُنَا عِنْدَ اللَّهِ } .



Bunun tamamlanması üçün sən bilməlisən həqiqətəndə Allah Rəsulunun -Allahın ona ailəsinə salavatı salamı olsun- döyüşdüyü müşriklər mələklərə, İsaya, Uzeyirə və digər saleh övliyalara dua edərək, onları çağırırdılar. Bu əməli edənlər buna görə kafir oldular. Baxmayaraq ki, iqrar edirdilər, qəbul edirdilər ki, xəlq edən, ruzi ve-

rən bütün işləri idarə edən Allahdır. Əgər sən bunu başa düşdünsə, sən artıq lə iləhə illəllah kəlməsininin mənasını başa düşmüsən. Bununla bərabər sən başa düşmüsən ki, kimsə peyğəmbərdən və ya mələkdən kömək istəyərsə və ya onları çağırarsa və ya onlara sığınarsa, artıq İslam dinindən xaric olmuşdur. Bu küfrə görə Allah Rəsulu -ona ailəsinə Allahın salavatı salamı olsun- onlarla döyüşmüşdür. 


Əgər müşriklərdən olan bir kəs sənə desəki, biz bilirik ki, xəlq edən, ruzi verən, hər şeyi idarə edən Allahdır. Lakin o salehlər Allaha yaxın olanlardır və biz onları çağırırıq, onlar üçün nəzir deyirik, onların qəbirlərinin üstünə gəlib onlardan kömək istəyirik və bununla onlar-

dan bizi düzgün yola yönəltmələrini şəfaətçi olmalarını diləyirik. Yoxsa biz başa düşürük ki, xəlq edən, ruzi verən və bütün hər şeyi tədbir edən Allahdır.


Bu vaxt sən onlara de ki, sənin bu sözlərin Əbu cəhl və onun mislində olanların getdiyi yoldur. Çünki onlarda İsanı, Uzeyri, mələkləri, övliyaları çağırırdılar və sizin istədiyinizin eynisini onlardan diləyirdilər. Uca Allah öz mübarək kitabında buyurur: O kəslər ki, Ondan qeyrilərini özlərinə dostlar götürdülər. Dedilər ki, biz onlara yalnız Allaha daha çox yaxınlaşdırsınlar deyə ibadət edirik (Zumər surəsi 3). Həmçinin Uca Allah buyurur: “Onlar Allahdan başqa özlərinə nə zərər nədə fayda verməyənlərə ibadət edib dedilər, bunlar Allah yaninda bizim şəfaət edənlərmizdirlər” (Yunus surəsi 18).



فإذا تأمّلت هذا تأملا جيدًا، عرفت أنّ الكفار يشهدون لله بتوحيد الربوبية، وهو تفرّد بالخلق والرزق والتدبير، وهم ينخون عيسى والملائكة والأولياء يقصدون أنهم يقرّبونهم إلى الله ويشفعون عنده.

وعرفت أنّ من الكفار خصوصا النصارى منهم، من يعبد الله الليل والنهار، ويزهد في الدنيا، ويتصدق بما دخل عليه منها، معتزل في صومعة عن الناس، ومع هذا: كافر عدو لله.. مخلّد في النار، بسبب اعتقاده في عيسى أو غيره من الأولياء، يدعوه أو يذبح له أو ينذر له، تبيّن لك كيف صفة الإسلام، الذي دعا إليه نبيك صلى الله عليه وآله وسلم، وتبين لك أن كثيرا من الناس عنه بمعزل، وتبين لك معنى قوله صلى الله عليه وآله وسلم: « بدأ الإسلام غريبًا، وسيعود غريبا كما بدأ. »



Əgər bu məsələyə yaxşı şəkildə nəzər salsan, görərsənki, kafirlər Allahın rəblik, rübubiyyət tövhidinə şahidlikedirdilər. Rübubiyyət tövhidi - Allahı, xəlq etmə, ruzi vermə, tədbir körməkdə təkləşdirməyə deyilir. Onlar özlərini Allaha yaxınlaşdırsınlar, onun yanında şəfaətçilik etsinlər deyə İsanı, mələkləri və övliyaları əzəmətləşdirərdilər. Görərsən ki, bəzi kafirlərdən, xüsusəndə xristianlardan, eləsi var ki,gecə-gündüz Allaha ibadət edir, dünyadan zahid olub, əlində olan maldan sədəqə verir, insanlardan uzaqlaşaraq təkliyə çəkilir. Lakin bununla belə o, kafir sayılır, Allahın düşmanı hesab olunur və əbədiyyən cə-

hənnəm əhlidir. Buna səbəb İsa və başqa övliyalar barəsində fəsadlı etiqadı əqidəsidir. Ona dua edib çağırır, onun üçün qurban kəsir və ona nəzir deyir. 


Artıq sənə bəyan oldu ki, sənin peygəmbərin Muhəmməd (Allahın ona və ailəsinə salavatı və salamı olsun) çağırdığı, dəvət etdiyi İslam dininin vəsfi necədir. Sən bildin ki, insanlardan çoxlarının bundan uzaq düşmüşlər. Eyni zamanda Peyğəmbərin (Allahın ona və ailəsinə salavatı və salamı olsun) dediyi: “İslam qərib olaraq gəlmişdir və yenidən qəribliyə qayıdacaq” hədisinidə anlamış oldun ( Musnəd İmam Əhməd 1604 ). 


فالله الله يا إخواني تمسّكوا بأصل دينكم، وأوله وآخره وأسّه ورأسه: شهادة أن لا إله إلاّ الله.. واعرفوا معناها، وأحبّوها وأحبوا أهلها، واجعلوهم إخوانكم، ولو كانوا بعيدين، واكفروا بالطواغيت وعادوهم وأبغضوهم، وأبغضوا من أحبّهم أو جادل عنهم أو لم يكفّرهم أو قال ما علي منهم أو قال ما كلّفني الله بهم، فقد كذب هذا على الله وافترى، فقد كلّفه الله بهم وافترض عليه الكفر بهم والبراءة منهم ولو كانوا إخوانهم وأولادهم... فالله الله، تمسّكوا بذلك لعلكم تلقون ربكم لا تشركون به شيئا، اللهم توفّنا مسلمين، وألحقنا بالصالحين.


Allah köməyiniz olsun, ey qardaşlarım, öz dininizin əslindən, kökündən yapışın. Onun əvvəlindən, sonundan, əsaslarından, başından və şəhadət kəliməsi olan iləhə illəllah-dan bərk tutunun. Onun mənasını öyrənin, onu və əhlini sevin, uzaqda olsalar belə onları özünüzə qardaşlar bilin. Tağutlara küfr edin, düşmənçilik bəsləyin və qəzəb edin. Həmçinin bu münasibət onları sevənə ya onlar barəsində mübahisə edənə ya onları təkfir etməyənə yaxud onlar mənlik deyil deyənə və ya Allah məni onlara küfr etməklə mükəlləf etməyib deyənədə aiddir. Həmin şəxs Allahın adından yalan danışıb ona iftira atmışdır. Çünki Uca Allah onu yuxarıda sadalananlara küfr etməklə mükəlləf etmiş, bunu fərz etmişdir. Hətta onlar öz qardaşları ya oğulları olsalar belə onlardan uzaq durmağı, razılaşmamağı əmr etmişdir. 


Allah köməyiniz olsun, yapışın bu məsələlərdən, ola bilsin ki, siz Rəbbinizlə Ona heç bir şeyi şərik qoşmadığınız halda görüşəsiz. Allahım bizi müsəlman kimi öldür və salehlərə qovuşdur. 


ولنختم الكلام بآية ذكرها الله في كتابه، تبيّن لك أن كفر المشركين من أهل زماننا أعظم كفرًا من الذين قاتلهم رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم، قال الله تعالى: { وَإِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلَّا إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَكَانَ الْإِنْسَانُ كَفُورًا } .

فقد سمعتم أنّ الله سبحانه ذكر عن الكفار أنهم إذا مسّهم الضرّ تركوا السادة والمشائخ ولم يستغيثوا بهم بل أخلصوا لله وحده لا شريك له واستغاثوا به وحده، فإن جاء الرخاء أشركوا، وأنت ترى المشركين من أهل زماننا ولعل بعضهم يدّعي أنه من أهل العلم وفيه زهد واجتهاد وعبادة، إذا مسّه الضرّ قد يستغيث بغير الله مثل معروف أو عبد القادر الجيلاني ، وأجلّ من هؤلاء مثل زيد بن الخطاب والزبير ، وأجل من هؤلاء مثل رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم، والله المستعان... وأعظم من ذلك وزرا أنّهم يستغيثون بالطواغيت والكفرة والمردة ، مثل شمسان وإدريس ويونس وأمثالهم والله سبحانه أعلم.

و الحمد لله أولا وآخرا وصلى الله على خير خلقه محمد وآله أجمعين آمين.


Gəlin söhbətimizi Allahin öz kitabında zikr etdiyi bir ayə 

ilə bitirək. O ayədən sənə bəyan olar ki, zamanımızda olan müşriklərin küfrü, Peyğəmbərin (Allahın ona və ailəsinə salavatı salamı olsun) öz zamanında vuruşduğu, mübarizə apardığı küfrdən daha əzəmətlidir. Uca Allah buyurur: “Onlara dənizdə bir zərər toxunduğunda, Ondan başqa çağırdıqları tələf olar, yox olarlar. O vaxt ki, sizi quraqlığa çıxartdı, siz isə üz çevirdiz, insan necə-

də kafirdir” (İsra surəsi 67). 


Artıq siz eşitdiniz ki, Uca nöqsansız Allah kafirlər barəsində zikr edərək dedi ki, onlara bir zərər toxunduğunda seyidlərini şeyxlərini tərk edərlər. Onlardan mək istəməzlər. Əksinə, şəriksiz olan tək Allaha səmimi şəkildə, ixlasla dua edər və tək ondan kömək istəyərlər. Lakin onlara salamatlıq gəldikdə isə, şəriklər qoşarlar.


Sənin də gördüyün kimi, bizim zamanımızda olan müşriklərin başına çətinlik gəldikdə belə Allahdan qeyrisindən kömək istəyirlər. Hətta onların bəziləri özlərini elm əhli kimi qələmə verirlər. Zahirən baxsan görərsən ki, onlarda zahidlik, ibadətdə çalışqanlıq var, lakin onlar dara düşdükdə Allahı qoyub “Mərufdan” (övliyanın adıdır) vəya Abdulqadir Ceylani kimilərindən, vəya bunlardanda üstün olan Zeyd ibn Xattab, Zubeyr kimilərindən, vəya bunlardanda üstün olan Allah Rəsulundan (Allahın ona və ailəsinə salavatı və salamı olsun) kömək istəyirlər. Allahdır sığınan yerimiz.

Günah tərəfdən bundanda daha əzəmətli olan odur ki, onlar hətta tağutlardan, kafirlərdən və şeytanlardan kömək istəyərlər: Şəmsən, İdris kimilərindən, ona Əşqarda deyilir, eləcədə Yusuf kimilərindən.


Allah daha yaxşı bilir, Allaha əvvəlində sonunda həmd edir Onun məxluqatının ən xeyirlisi olan Muhəmmədə və onun ailəsinə bütünlüyü ilə salavat və salam deyirik. 





Möhtərəm oxucu, digər faydalı kitabları əldə etmək üçün selef.info saytının “Kitablar” bölümünə buyura bilərsən.